Trong bối cảnh giáo dục đại học đang chuyển mình mạnh mẽ với cơ chế tự chủ, câu hỏi về quyền lực và trách nhiệm của người lãnh đạo tối cao tại các trường đại học luôn là chủ đề nóng. Không ít tranh luận xoay quanh việc liệu Hiệu trưởng hay Chủ tịch Hội đồng trường mới là “người cầm lái” thực sự. Trong cuộc gặp gỡ gần đây giữa Bộ trưởng Bộ GD-ĐT và các cán bộ, giảng viên, câu hỏi này một lần nữa được đặt ra và nhận được câu trả lời rõ ràng từ người đứng đầu ngành giáo dục.

Bài viết này sẽ phân tích sâu hơn về vai trò, quyền hạn và trách nhiệm pháp lý của các vị trí lãnh đạo trong trường đại học theo quy định hiện hành. Qua đó, chúng ta sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về mô hình quản trị đại học hiện đại, nơi sự phân quyền và phối hợp giữa hội đồng trường và ban giám hiệu đóng vai trò then chốt.

Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?
Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?

Tổng quan về cấu trúc lãnh đạo trong đại học

Hiện nay, mô hình quản trị trường đại học tại Việt Nam bao gồm hai chủ thể chính: Hội đồng trường (HĐT) và Ban Giám hiệu (BGH). Theo quy định tại Luật Giáo dục đại học và các văn bản hướng dẫn thi hành, đây là hai bộ phận có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng, tách biệt nhưng cũng có sự phối hợp chặt chẽ. Hiểu rõ sự khác biệt giữa hai mô hình quyền lực này là chìa khóa để giải thích “ai là người đứng đầu”.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>
Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?
Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?

Ai là người chịu trách nhiệm cao nhất trước pháp luật?

Theo chia sẻ của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn, nếu xét về góc độ cá nhân chịu trách nhiệm trước pháp luật, người đó không ai khác chính là Hiệu trưởng. Đây là người giữ con dấu, phụ trách tài khoản và ký duyệt các văn bản pháp lý quan trọng của nhà trường.

Mặc dù Hội đồng trường được xác định là tổ chức quyền lực cao nhất, nhưng quyền lực này mang tính tập thể. Chủ tịch Hội đồng trường chỉ là một thành viên điều hành, thực hiện vai trò tổ chức các cuộc họp và đưa ra các nghị quyết. Khi cần làm việc với các cơ quan chức năng hoặc chịu các chế tài pháp lý, người được gọi đến và chịu trách nhiệm trực tiếp là Hiệu trưởng. Cách ký văn bản cũng thể hiện rõ sự khác biệt này: Hiệu trưởng ký với tư cách là người đứng đầu cơ quan, trong khi Chủ tịch Hội đồng trường ký thay mặt cho tập thể hội đồng.

Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?
Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?

Hội đồng trường và Ban Giám hiệu: Mối quan hệ “song song”

Một thực tế hiện nay là tại một số trường đại học, sự phối hợp giữa Hội đồng trường và Ban Giám hiệu chưa thực sự nhịp nhàng. Đôi khi hai bên tồn tại trong trạng thái “nhìn nhau” hoặc thậm chí phát sinh xung đột nếu không có sự phân định rạch ròi về vai trò.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đã ví von mối quan hệ giữa HĐT và BGH tương tự như mối quan hệ giữa HĐND và UBND ở các cấp chính quyền địa phương. Hội đồng trường hoạt động theo cơ chế định kỳ, ban hành các nghị quyết để BGH thực hiện. BGH sẽ trình các vấn đề lên HĐT để xin chủ trương và quyết sách.

Để bộ máy vận hành trơn tru, mỗi bên cần làm đúng chức năng, nhiệm vụ của mình. Hội đồng trường tập trung vào các vấn đề chiến lược, giám sát, còn Ban Giám hiệu chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ hàng ngày.

Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?
Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?

Vai trò của Chủ tịch Hội đồng trường có thực sự quan trọng?

Câu trả lời là có. Dù không phải là người chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất như Hiệu trưởng, Chủ tịch Hội đồng trường đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hình và phát triển nhà trường. Họ là người tổ chức các cuộc họp, điều hành quá trình thảo luận và đưa ra các phán quyết, lựa chọn mang tính chiến lược.

Vai trò của Chủ tịch Hội đồng trường là cầu nối giữa tập thể hội đồng và ban giám hiệu, đảm bảo các nghị quyết của hội đồng được thực hiện một cách hiệu quả. Đây là vị trí đòi hỏi tầm nhìn rộng, khả năng lãnh đạo tập thể và sự am hiểu sâu sắc về quản trị đại học.

Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?
Ai Và Hiệu Trưởng: Ai Thực Sự Là Người Đứng Đầu Trường Đại Học?

Kết luận

Việc xác định “ai là người đứng đầu” phụ thuộc vào góc độ nhìn nhận: Nếu xét về trách nhiệm pháp lý và điều hành日常 hoạt động, Hiệu trưởng là người đứng đầu. Nếu xét về quyền lực chiến lược và quyết định tối cao, Hội đồng trường (với vai trò tập thể) là cơ quan quyền lực cao nhất. Sự phối hợp hài hòa giữa hai bộ phận này chính là chìa khóa để các trường đại học phát triển bền vững trong cơ chế tự chủ hiện nay.

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *